Mostek cieplny to miejsce w przegrodzie budowlanej, przez które ciepło ucieka szybciej niż przez pozostałą część konstrukcji. Zjawisko wynika z przerwania ciągłości izolacji lub zastosowania materiałów o wyższej przewodności cieplnej. Mostki cieplne występują w każdym budynku, jednak ich liczba i intensywność zależą od projektu oraz jakości wykonania.
W budynkach jednorodzinnych mostki cieplne mają bezpośredni wpływ na zużycie energii, temperaturę powierzchni ścian oraz ryzyko kondensacji pary wodnej.
Rodzaje mostków cieplnych
Mostki cieplne dzieli się na liniowe oraz punktowe. Podział wynika z geometrii miejsca, w którym dochodzi do zwiększonego przepływu ciepła.
Mostki liniowe występują wzdłuż połączeń przegród, natomiast punktowe pojawiają się w miejscach lokalnych przerwań izolacji.
Najczęstsze miejsca występowania mostków cieplnych
W domach jednorodzinnych powtarzają się te same newralgiczne obszary. Wynikają one z połączeń konstrukcyjnych oraz elementów przechodzących przez warstwę izolacji.
- połączenie ściany z fundamentem,
- wieńce stropowe i nadproża,
- ościeża okienne i drzwiowe,
- balkony i tarasy żelbetowe,
- połączenie dachu ze ścianą zewnętrzną,
- miejsca mocowania elementów konstrukcyjnych.
Mostek cieplny na styku ściany i fundamentu
Połączenie ściany z fundamentem jest jednym z najczęstszych źródeł strat ciepła. Brak ciągłości izolacji pionowej i poziomej powoduje ucieczkę energii do gruntu.
W starszych budynkach izolacja w tym miejscu bywa szczątkowa lub nie występuje wcale. W nowych domach problem pojawia się głównie przy błędach wykonawczych.
Ościeża okienne i drzwiowe
Mostki cieplne wokół okien powstają na skutek niewłaściwego montażu stolarki. Przerwana izolacja lub zbyt wąska warstwa ocieplenia prowadzi do obniżenia temperatury powierzchni ściany.
Efektem są lokalne wychłodzenia, a w skrajnych przypadkach kondensacja pary wodnej na wewnętrznych krawędziach ościeży.
Wieńce i nadproża
Elementy żelbetowe mają znacznie wyższy współczynnik przewodzenia ciepła niż materiały murowe. Jeśli nie są odpowiednio zaizolowane, stają się liniowymi mostkami cieplnymi.
Problem dotyczy zarówno domów z pustaków ceramicznych, jak i z betonu komórkowego. Izolacja wieńców powinna być integralną częścią projektu.
Balkony i płyty tarasowe
Płyta balkonowa wysunięta poza obrys budynku jest klasycznym przykładem silnego mostka cieplnego. Betonowa płyta przenosi chłód do wnętrza konstrukcji.
Nowoczesne rozwiązania stosują łączniki termoizolacyjne, które ograniczają przepływ ciepła bez osłabiania nośności konstrukcji.
Skutki występowania mostków cieplnych
Mostki cieplne prowadzą do zwiększonych strat energii cieplnej. Wpływają na wyższe koszty ogrzewania oraz nierównomierny rozkład temperatur w pomieszczeniach.
Obniżona temperatura powierzchni ściany sprzyja wykraplaniu pary wodnej. W dłuższym okresie może to prowadzić do zawilgocenia i rozwoju pleśni.
Wpływ mostków cieplnych na bilans energetyczny
W obliczeniach energetycznych mostki cieplne uwzględnia się jako dodatkowy strumień strat ciepła. Ich udział może wynosić od kilku do kilkunastu procent całkowitych strat budynku.
Im lepiej zaizolowane przegrody, tym większe znaczenie mają lokalne mostki. W budynkach energooszczędnych błędy wykonawcze mają relatywnie większy wpływ na wynik końcowy.
Jak wykrywa się mostki cieplne
Najczęściej stosowaną metodą jest badanie termowizyjne. Kamera termowizyjna pokazuje różnice temperatur na powierzchniach przegród.
Badanie wykonuje się w sezonie grzewczym, gdy różnica temperatur pomiędzy wnętrzem a zewnętrzem jest wystarczająco duża.
Ograniczanie mostków cieplnych na etapie budowy
Podstawą jest ciągłość warstwy izolacyjnej oraz właściwe detale projektowe. Izolacja powinna obejmować wszystkie elementy konstrukcyjne bez przerw.
Kluczowe znaczenie ma także jakość wykonania. Nawet poprawny projekt nie eliminuje mostków, jeśli izolacja jest źle ułożona lub przerwana.
Mostki cieplne w istniejących budynkach
W domach już wybudowanych całkowite usunięcie mostków bywa niemożliwe. Można jednak ograniczyć ich wpływ poprzez docieplenie newralgicznych stref.
Najczęściej stosuje się dodatkowe warstwy izolacji w ościeżach, przy fundamentach oraz na wieńcach.
Mostek cieplny jako problem techniczny, nie estetyczny
Mostki cieplne nie zawsze są widoczne gołym okiem. Ich skutki ujawniają się w rachunkach za ogrzewanie i w warunkach cieplnych pomieszczeń.
Z punktu widzenia użytkowego są jednym z kluczowych czynników wpływających na efektywność energetyczną budynku.
